Prematüre bebekleri yaşatabilmek amacıyla uygulanan kanguru bakımını aslında her anne bebeğine uygulayarak gelişimine yardımcı olabilir.
Erken doğmuş bebeklerin (prematüre) büyüyüp, sağlığına kavuşmasında yıllardır uygulanan kanguru bakımının esası, anne ve bebeğin cilt cilde temasına dayanıyor.
Her ne kadar önceleri prematüre yoğun bakımlarında başlamış bir uygulama olsa da artık zamanında doğmuş bebekler için de kanguru bakımı öneriliyor. Uzmanlar, kanguru bakımının ilk bir iki ay uygulanmasının yeterli olduğunu belirtiyor. Klinilk’ten Dr. Gülnihal Şarman, kanguru bakımıyla ilgili sorularımızı yanıtladı.
Kanguru bakımı nedir?
Kanguru bakımı prematüre bebeklerde yaptığımız bir bakım. Ama bunu bebek doğduktan sonra her anne yapabilir. Çıplak cildinize bebeğinizi koyuyorsunuz. Bu uygulama özellikle minik bebeklerin kalp atımlarını, solunumlarını düzenler. Annenin ısısıyla bebeğin ısısı bir olduğu için bebeğin kuvöz ihtiyacını azaltır. Bebek emebilir durumdaysa, bebek memeye çok yakın bir hizada tutulduğu için arada emzirebilir ve hemen teninize koyabilirsiniz.
Kanguru bakımı nasıl ortaya çıktı?
Bu, esasında Kolombiya’da imkansızlıklar nedeniyle yenidoğan bebeklerin bakımı için keşfedilen bir bakım. Orada bakıyorlar ki küçük doğan bebekler birer birer ölüyor. Ölme nedenlerinden biri kuvözsüzlük yani bebekleri ısıtamamaları. Yine monitor yok iyi gözlem yapamıyorlar. Ne yapalım diye düşünürken bebekleri annenin bedenine yapıştırıp bağlayayım ve anne bebeği ısıtsın düşüncesi akıllarına geliyor. Yine bu sırada anne bebeğin nefes alıp almadığını gözlemlesin diyorlar. Nefes almadığında bebeği dürtsün, bir yandan da memeyi emsin diyerek uygulanmış. Gerçekten de orada imkansızlıklar nedeniyle kaybedecekleri bebekleri kaybetmediklerini görmüşler ve daha sonra donanımlı merkezlerde yapılan araştırmalarda bu bebeklerin daha huzurlu, daha düzenli olduklarını görmüşler.
Peki günümüzdeki modern yoğun bakım ünitelerinde bu bakıma neden ihtiyaç duyuluyor?
Bunun nedeni yoğun bakım ünitelerinin bebekler için çok düzensiz ortamlar olması. Sinyaler, ışıklar, kontroller, tansiyon alınması, ateşinin bakılması vs. Bebek hiç uyarılmaması gereken dönemde o kadar çok uyarılıyor ki... Bu nedenle belli sürelerle anneleri bebeklerinin yanına alıp kanguru bakımını yapmışlar ve yararlarını görmüşler.
Zamanında doğanlarda neden uygulanıyor?
Daha sonra zamanında doğan bebeklerde de uygulandığında bu bebeklerin daha düzenli uyudukları, daha huzurlu oldukları ve daha iyi diyoloğa girdikleri gözlenmiş.
İlk aylarda kaliteli zaman geçirmek için
İlk ayda iletişim: Annenin bebeğiyle kaliteli zaman geçirebilmesi için aya göre değişik öneriler veriliyor. Örneğin ilk ayda sadece hareketli, sevecen bir yüzle bile bebeğin gelişimini artırabilir. İlk ayda oyuncaktan anlamayan bebeğin sıkıca tutulması ve yakın temas gelişimi için çok iyi etkilerdir. Dışarıya ilk çıkarma: Çocuk her zaman dışarı çıkmalı, temiz hava almalı. İlk iki hafta hem bebek hem de anne, evde düzenini kurduktan, emzirmeyi oturttuktan sonra bebek dışarı çıkarılabilir. Daha erken dönemde ve sonrasında kalabalık, kapalı alışveriş merkezlerine kesinlikle götürülmemeli. Yine kalabalık, sigara içilen ev toplantıları, nezleli gripli insanların olduğu ev ziyaretleri sakıncalı. İlk ek gıda: İki önceki jenerasyon çocuklarını iki aylıkken ek gıdayla beslemeye başladı. Bizden önceki jenerasyon ise çocuklarını dört aylıkken ek besinlere geçirdi. Şimdi ise bebeklerde altıncı ayından önce ek gıdaya geçilmiyor.
Bebek kucağa alınmalı mı?
''Bebek kucağa alınmaz, alışır'' miti var. Oysa bebeği büyüten etmenlerden biri kucaktır. Eğer bebeği kucağa almamaya çalışırsanız anne bebek arasındaki ilişkiyi bozabilirsiniz. Bu ilişki ilk günden itibaren kesinlikle bozulmamalıdır. Bebeğin huzuru gerçekten de birine yakın veya yapışık olduğunda yerindedir. Kucağa almanın bir sakıncası yok.