Okul öncesi ve sonrası çocuğunuzun dil gelişimine, öğrenme beceri ve hızına dikkat edin. Doğumla başlayan ve yaşam boyu süren, "öğrenme güçlüğü" sorunu sizin çocuğunuzun da başına gelmiş olabilir. Bu sorun erkeklerde ve sol elini kullananlarda daha çok görülüyor.

Bir çocuğun zekası normal ya da normalin üstünde olmasına rağmen dinleme, düşünme, anlama, kendini ifade etme, okuma-yazma veya matematik becerilerinde yaşıtlarına ve zekasına oranla düşük başarı göstermesi olarak tanımlanan özgül öğrenme güçlüğünün, toplumda görülme sıklığı yüzde 1-15 arasında değişiyor. Çocuğun doğumuyla başlayan ve yaşam boyu süren öğrenme ve algılama sorunu; dil gelişimi ve kullanımı, konuşma, okumayazma, matematik becerilerini etkileyen bir sorun olduğundan, bireyin eğitimini, mesleğini, günlük aktivitelerini etkileyebiliyor.

ERKEKLERDE DAHA SIK

Özgül öğrenme güçlüğü olan çocukların anne babalarında benzer sorunlar olma olasılığının normal popülasyondan 5-12 kat daha fazla olduğunu belirten Sema Hastanesi Çocuk Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Savaş Yılmaz, "İkizlerden birinde öğrenme güçlüğü varsa diğerinde de olma olasılığı yüksek. Benzer sorun kardeşler için de geçerli" dedi. Dr. Yılmaz'a göre bu sorun erkelerde kızlara, solaklarda sağ elini kullananlara kıyasla daha sık görülüyor.

KELİME DAĞARCIĞI GELİŞİMİ

Dr. Yılmaz, öğrenme güçlüğünün okul öncesi döneme ilişkin belirtilerini şöyle sıraladı: "Dil gelişiminde gecikmeler; yanlış telaffuz, kelime dağarcının yavaş gelişmesi gibi konuşma bozuklukları; öz bakım becerilerinde güçlük, sakarlık, çizim becerilerinde sorun; sayılar, alfabe, saat, günler gibi bazı kavramları öğrenmede güçlük çekme."

DANIŞMANDAN DESTEK ALIN

Özel öğrenme güçlüğünün tedavisinde problem olan alanlara yönelik özel eğitim desteği verilmesi gerektiğinin altını çizen Dr. Yılmaz, "Çocuğun hangi alanlarda güçlüğü varsa buna yönelik okuma yazma, yönetim, algılama gibi eğitim planlanır. Bunun yanında ailenin tutumları konusunda bir danışmandan destek alınması, çocuğun güçlüklerini ailece yenme konusunda kolaylık sağlayacaktır" dedi. Dr. Yılmaz hiperaktivite ve depresyon gibi ek hastalıkların bulunması halinde ilaç tedavisinin de yapılabileceğini vurguladı.

ÇOCUĞUNUZDA BU BELİRTİLERE DİKKAT!

AKADEMiK BAŞARI: Okul başarısı yaşıtlarına ve zekasına oranla düşüktür. Bazı derslerde başarısı normal ya da normal üstüyken, özellikle okuma gerektiren sözel ağırlıklı derslerde düşüktür. OKUMA BECERİSİ: Okuma hız ve niteliği açısından yaşıtlarından geridir. Harf-ses uyumu gelişmemiştir. Bazı harflerin seslerini öğrenemez ve harfin şekli ile sesini birleştiremez.

YAZMA BECERİSİ: Yaşıtlarına oranla el yazısı okunaksız ve çirkin, sınıf düzeyine göre yazması yavaştır. Bazı harf, sayı ve kelimeleri ters yazar; b-d, m-n gibi bazı harfleri karıştırır. Heceleri atlar ya da harf/hece ekler, sınıf düzeyine göre yazılı imla ve noktalama hataları yapar. Küçük-büyük harf, noktalama, hece bölme, yazarken kelimeler arasına boşluk bırakmama ya da bir kelimeyi iki-üç parçaya bölerek yazma gibi hatalar yapar.

ORGANİZE OLMA BECERİSİ: Odası, çantası, eşyaları ve giysileri dağınık olup; defter ve kitaplarını kötü kullanır ve yırtar. Yazarken gereksiz satır atlar, boşluk bırakır, sayfanın belirli bir kısmını kullanmaz, zamanını ayarlamakta güçlük çeker, düşüncelerini organize edemez.

YÖNETİM BECERİSİ: Yönünü bulmakta zorlanır; sağ-sol, doğu-batı, kuzey-güney, alt-üst, ön-arka, dünbugün, önce-sonra, gün, ay, yıl, mevsim gibi kavramları karıştırır; saati öğrenmekte zorlanır.

SÖZEL İFADE BECERİSİ: Duygu ve düşüncelerini sözel olarak ifade etmekte zorlanır, serbest konuşurken düzgün cümleler kuramaz, heyecanlanır, takılır, şaşırır ve sınıfta sözel katılımı azdır.

Melike TÜMER