Dolaşım sistemi ve damar bozukluklarının büyük bir çoğunluğunun nedeni yüksek kan basıncı ve aterosklerozdur. Dolaşım-la ilgili diğer bozukluklar ise anevrizma, klodikasyon intermitant, flebit ve Raynaud hastalığı olarak sıralanabilir.
Bu hastalıklarda diyet tedavisinin etkisinden pek bahsedilmez ancak Mezura Kliniğimizden Dyt. Gamze Şanlı bu konuda araştırmalar yaptı ve pratik bilgiler hazırladı. Bugün Sevgili Gamze’nin notlarını sizlerle paylaşmak istedim.
Damar torbalanması - Anevrizma Bu balon benzeri şişlikler direk kalpten çıkan damarların, özellikle aortun zayıflamış kısımlarında oluşurlar. Spesifik bir diyet tedavisi bulunmamaktadır, fakat düşük yağlı ve az tuzlu bir beslenme şekli, ateroskleroz ve yüksek kan basıncı için koruyucu niteliktedir. Bol miktarda taze meyve ve sebze tüketimi de kan damarlarını destekleyici ve damarların sağlıklı kalmasına yardımcı olan C vitaminini sağlamaktadır.
Ayakta ağrı, topallama - Klodikasyon intermitant Yürümenin sebep olduğu ciddi bacak ağrıları ve krampları klodikasyon intermitantın (bir süre yürüdükten sonra çeşitli nedenlerden ileri gelen topallama) belirtisi olabilir. Oksijen yokluğunda yetersiz kan akışına bağlı olarak ağrılar meydana gelebilir. Genelde klodikasyon intermitantın nedeni aterosklerozdur diğer nedenleri arasında diyabet de gösterilebilir. Çok düşük yağlı bir diyet ve egzersiz programları ağrıları geçirmekte işe yarar. Özellikle diyette soğan ve sarımsak tüketimi kan akışını artırır.
Toplardamar yangısı - Flebit Damarlarda oluşan herhangi bir enfeksiyon flebiti işaret eder. En çok da alt bacaklarda (baldır) bulunan büyük, yüzeysel damarlar etkilenir. Flebit de ağrılıdır ancak yüzeysel flebit ayakta bulunan daha derin damarlarda oluşan enfeksiyon kadar zararlı değildir. Bu süreçte gelişen tromboflebit çok daha önemlidir. Flebitte uygulanacak diyette mutlaka haftada 2-3 kez omega-3 içeriği yüksek yağlı balıklar ile diğer deniz ürünleri yer almalıdır. Ayrıca E vitamininden zengin yeşil yapraklı sebzeler, yağlı tohumlar, fındık, ceviz, tahıl taneleri, kurubaklagiller, enfeksiyon ve pıhtı oluşumunu azaltmaktadır.
Parmak kangreni - Raynaud hastalığı Genelde el ve ayak parmaklarında hissizlik, karıncalanma ve ağrı ile karakterize bir hastalıktır. Kanı, kol ve bacaklara taşıyan küçük atardamarlarda spazm ve daralma sonucu oluşur. Tipik olarak Raynaud Hastalığı, soğuğa maruz kalındığında kendini gösterir. Bazı kişilerde ise stres de bu atakları tetikler. Henüz nedeni bilinmese de bu hastalığa yakalanan her üç kişiden ikisi kadındır. Sigara kullanımının buna neden olmasa da durumu daha da kötüleştirdiği bir gerçektir. Burada da aynı flebitte olduğu gibi omega-3 ve E vitamini alımı çok fayda sağlamaktadır. Elleri ve ayakları soğuk havalardan korumak da bir önlem olabilir veya atakları azaltabilir.
BOL MİKTARDA TÜKETİN Özellikle somon, sardalye gibi omega 3, içeriği yüksek yağlı balıklarla diğer deniz ürünleri C vitamini için narenciye ve diğer taze meyveler ile sarımsak, soğan ve diğer taze sebzeler Tam tahıllı kahvaltılık gevrekler, ekmek ve kepekli makarna, kuru baklagil, buğday
TÜKETİMİNİ AZALTIN Yağlı et ve kümes hayvanlarının derileri, işlenmiş etler ve tam yağlı süt ürünleri
TÜKETİMİNDEN KAÇININ Alkol, kafein ve sigara
Araştırma sonuçları Bir araştırmada 30 normal kilolu üniversite öğrencisine iki kere öğle yemeği için laboratuvara gelmeleri söylendi. Her iki seferde de önlerine domates soslu makarna dolu kocaman bir tabak ve bir bardak su kondu. Gruba kendilerini tok hissedene kadar yemeleri söylendi. Bir seferinde olabildiğince hızlı yemeleri söylenirken ikinci seferde yavaş yavaş yemeleri, lokmaların arasında çatalı masaya bırakmaları söylendi. Yemek öncesi ve sonrası tabakların tartılması sonucunda grup hızlı yemek yediğinde 9 dakikada 646 kalori almış oldukları ve daha az su içtikleri, yavaş yediklerinde ise 29 dakikada 579 kalori aldıkları ve daha çok su içtikleri görüldü. Yani yavaş yemenin daha doğru olduğu kanıtlandı.
Bir araştırmada gruptaki en çok balık tüketen kişilerde zihinsel gerileme olma ihtimalinin diğerlerinden yüzde 50 az olduğu belirlendi. Balık tüketim miktarı bunamaya engel olabilir balık tüketim sıklığını artırın.
Çocukluklarında düzenli olarak soya yiyen kişilerin meme kanseri olma ihtimali düşük. Haftada birkaç kez balık yiyen erkek-lerin de kolon kanseri olma ihtimali azalıyor. Hipokrat’ın “ilaçlar gıdanız değil, gıdalar ilacınız olsun” sözü bir kez daha doğrulandı.
