Geçtiğimiz günlerde ‘Menopoz erteleniyor, bilim adamları kök hücreden yumurta elde etti, kadın her yaşta çocuk sahibi olabilecek’ haberleri yer aldı.
ABD’nin Tennessee Eyaleti’ndeki araştırmacıların yaptıkları bir çalışma, kısırlıkla uğraşan hekimlerin ilgisini çekti. Sözkonusu çalışmada yumurtalık dokusunda bol miktarda bulunan yüzey hücrelerinden yumurta hücresi geliştirilmişti.
Kadınlar bugün neden istedikleri yaşta çocuk sahibi olamıyorlar?
Kadınlar belirli bir sayıda yumurta hücresiyle doğarlar. Yıllar içerisinde yumurta sayısı azalır. Menopozda döneminde ise yumurtalıklarında yumurta hücresi kalmaz.
Bu durum özellikle ileri yaşta çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda büyük zorluklara neden olur.
Yumurtalık rezervi neden bu kadar önemli?
Tüp bebek tedavilerinde tedavinin başarısını en derinden etkileyen faktör, kadının yumurtalık rezervidir. Eğer rezervin azalmasına bağlı olarak yumurtalıklardan yeterli yanıt alınamıyorsa, tedavide başarı şansı belirgin derece düşmektedir.
Heyecanlandıran yeni araştırma neyi gösterdi?
Yumurtalıklar içerisinde yer alan ve sayı kısıtlığı bulunmayan yüzeysel hücreler, belirli şartlarda kültüre edildiklerinde yumurta hücresine dönüşebiliyorlar. Dolayısıyla bu hücreler kök hücresi görevi üstlenerek yeni bir yumurta hücre kaynağı oluşturabilirler.
Kadınlar bu gelişmeden nasıl yararlanabilicekler?
-Yumurta rezervi erken yaşta azalan kadınlar, bu teknik ile yumurta geliştirilerek daha kolay çocuk sahibi olabilirler.
- Prematür menopoz yaşayan kadınlarda gebelik imkanı doğabilir.
- Kanser tedavisi gibi sebeplerle yumurtalıkları bir daha fonksiyon görmeyecek veya ameliyatla yumurtalıkların alınması gereken hastalar da yararlanabilecek. Basit bir laparoskopi operasyonuyla elde edilecek yumurtalık dokusu dondurularak, ileride yumurta hücresi geliştirmek için kullanılabilecek.
- Genç yaşta çeşitli sebeplerle gebelik imkanı bulamayacak kadınların yumurtalık dokusu saklanabilecek. Daha ileri yaşta dondurulan dokudan elde edilecek yumurtalarla gebe kalınabilecek.
Gelişmeler kliniğe ne zaman gelebilir?
Bu çalışmaların klinik uygulamaya geçirilebilmesi yani hastalara rutin olarak uygulanabilmesi için daha ileri araştırmalara ihtiyaç duyuluyor. Yumurtalık yüzey hücrelerinden geliştirilen yumurta hücrelerinin (oositler), döllenme ve sağlıklı bir embriyo geliştirme kapasitesi henüz bilinmiyor.