Rahim içindeki dokuların, rahim dışına yerleşmesi anlamına gelen ‘Çikolata kisti’, kırmızı et tüketen doğurganlık çağındaki kadınlarda daha sık görülüyor.

Adı sevimli gibi görünse de bu hastalığın henüz kesin bir tedavisi yok. Özellikle adet dönemlerinde yaşanan şiddetli ağrılar, akla ilk olarak endometriyozisi yani halk arasındaki adıyla ‘çikolata kisti’ni getiriyor. Adet düzensizliği, cinsel ilişki sırasında ağrı, gebe kalamama, idrarda koyulaşma ve kan görülmesiyle anlaşılıyor.

Doğurganlık çağındaki kadınların yüzde 15’inde görülen endometriyozis, kırmızı et tüketenlerde daha sık görülüyor.

Nedeni ise tarım zararlıları için kullanılan dioksinin otlayan hayvanların etiyle insanlara geçmesi. Araştırmalar dioksin oranının endometriozisli kadınlarda yüksek olduğunu ortaya koyuyor.

Dioksin, Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yuşenko’nun rakipleri tarafından zehirlenmesinde kullanılmasıyla da gündeme gelmişti.

Ameliyat yapmak istemiyoruz

‘Endometriyozis’in beslenme ve yaşam biçimiyle ilişkisi olduğu da saptandı.

Bahçeci Tüp Bebek Kliniği Aile Doktoru Dr. Murat Berksoy, yeşil yapraklı sebzeleri ve posalı meyveleri daha çok tüketenlerde endometriyozis sorununun daha az görüldüğünü söyledi. Bunlarda bulunan C vitamini, karotenoidler, folik asit, likopen ve başka mikrobesinlerin koruyucu etkisi bulunduğu düşünülüyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Halit Fırat Erden de, endometriyozis sorunu bulunan kadınların kanında dioksin konsantrasyonunun yüksek olduğunu söylüyor.

Yine kırmızı et antioksidanların artmasına yol açıyor. Dr. Erden, ‘Endometriyozisin kesin bir tedavisi henüz yok. Endometriyozisli kadınları ameliyat etmek istemiyoruz. Çünkü yumurtalık rezervini bozmaktan endişe ediyoruz. Endometriyozisin etkilerini en aza indirebilmek için diyet öneriyoruz’ diyor. Sigara, kafein, tein, çikolata, alkol de endometriyozis sorununu artırıyor.

Korunma yolları

Endometriyozisten korunmak için bilinen etkili bir yol yok.

Herhangi bir nedenle endometriyozis tanısı almış kadınların ameliyatla tedavi sonrası nüksleri önlemek amacıyla verilen ilaç tedavisini uygulamaları, nüksleri geciktirmek ve hatta tümüyle önlemek açısından önemli.

Herhangi bir nedenle ‘yumurtalık kisti’ ameliyatı olmuş kadınların doktorlarından kistin özellikleri hakkında bilgi isteyip, patoloji raporlarını saklamaları önemli.

Endometriyozis nükslerle seyredebilen bir hastalık olduğundan, bu tanıyı alan ve çocuk arzusu olan kadının tedavinin tamamlanması sonrasında gebe kalma girişimlerine başlaması gerekir.

Endometriyozis tedavisi sonrası kendiliğinden gebe kalmayı denemek uygun. Ancak kendiliğinden gebe kalamayanların yardımla üreme tekniklerine zaman geçmeden başvurmaları gerekir.