Kadınlardaki yüksek topuk tutkusunun bedelini ayaklar öder. Kemik çıkıntılarından, nasıra, ağrıdan parmaklardaki şekil bozukluklarına kadar pek çok sorun çıkabilir
Sex and the City dizisinde Carrie Bradshaw yüksek topuklu ayakkabılarıyla taksi kovalamaktan, koşuşturmaya kadar kadar her şeyi yapsa da, gerçek hayatta yüksek topuklar, ayak sağlığı için önemli bir sorun. Kadınların ve erkeklerin yüksek topuğu sevdiklerine, bunları çok etkileyici ve çok çekici bulduklarına kuşku yok ama bu şıklığın, doğrudan ayak ağrısının, ya da dolaylı olarak başka sorunların kaynağı olabildiği de bir gerçek. Tıpta değişik isimlerle anılan çeşitli nasır türlerinden ve kemik çıkıntılarından tutun da parmaklardaki şekil bozukluklarına, bası kırıklarına ve osteoartrite kadar uzanan ve geçen yıllarla kötüleşen ayak problemleri, bu tutkunun bedeli adeta. Yine de pek çok kadın yüksek topuktan vazgeçmiyor. Anketler yüksek topuklu ayakkabı giyen kadınların yüzde 42’sinin rahatsız da olsa, yine de yüksek topuklu ayakkabılar giymeye devam ettiklerini gösteriyor. Yani kadınlar ''hem ağlarım, hem giyerim'' diyorlar.
Öyleyse ne yapmalı?
Konuştuğum ortopedist arkadaşlar, yüksek topukta ısrar edenlerin bazı önlemler alabileceklerini ve problemleri varsa bunlara erken aşamada müdahalenin doğru olacağını söylüyorlar.
Parmakların artan yükü
Sıkı olan ve ayağın doğal biçimini kısıtlayan her ayakkabıyla ayak ağrısı arasında bir ilişki vardır. Buna yüksek topuk parametresini eklerseniz ağrı durumundan hasar durumuna geçiş hızlanır. Mekanik açıdan ayakta üzerine ağırlık binen alan ne kadar kısıtlanırsa (dar ve yüksek topuklu ayakkabılarda olduğu gibi) ayak parmaklarına binen yük de o kadar artıyor. Ayakları ve parmakları sıkıştırmanın yanında, bir de üzerine ekstra yük bindirmiş oluyorsunuz.
Bunun sonucunda en sık görülen sorun da, ayak başparmağında ağrılı, ayağın şeklini bozan kemik çıkıntıları. Yüksek topuklu ayakkabının içinde ayak öne doğru zorlanıyor ve buradaki kemikler üzerindeki baskı artışı bu kemik çıkıntlarının büyümesine neden oluyor. Bu hal ilerlediğinde kemiği düzeltmek için, kemik çıkıntılarının ameliyatı genellikle en iyi çözümdür. Nasırlar sürekli yüksek topuklu ayakkabı giyilmesine bağlı sorunlardan bir diğeri. Bu kalınlaşmış ölü deri tabakaları, zorlandığında veya sıkıştığında parmakların üzerinde veya ayağın yanlarında oluşuyor. Nasırlar aslında ayaklarınızın saldırıya karşı bir savunma sistemi. Burada ''düşman'' ayakkabılarınız oluyor. Ayağınızda nasırlar oluşuyorsa, bilin ki ayakkabılarınız ayağınıza gerektiği gibi pek uymuyor.
Orta yaş sürprizi
Kadınları yeni bir çift yüksek topuklu ayakkabı kadar heyecanlandıran pek az şeyin olduğu bir gerçek. Yüksek topuklarla 40’lı ve 50’li yaşlarınızda iken 20’li ve 30’lu yaşlarınıza göre çok daha rahat edildiği de bir gerçek. Çünkü yaşla birlikte ayak yapısı değişiyor. Ayak tabanındaki yağ azalıyor ve bu yağ ayağın önüne doğru yer değiştiriyor. Bu da yüksek topuklu ayakkabı giymeyi kolaylaştıran bir değişim.
Hayatınız boyunca yüksek topuk giyerseniz, ayağın arkasında baldıra uzanan tendon olan aşil tendonu zamanla büzülerek kısalıyor. Bu da alçak topuklu ayakkabı giyildiğinde ağrıya ve hattâ bazen yalın ayak dolaşamamaya neden olabilen, ciddi bir durum. Ayak sağlığı uzmanları önlem için ayak germe egzersizleri (stretching) öneriyor.
Ayağınızı yüksek topuk hasarından korumak için beş öneri
1- Ayağınıza en iyi uyan ayakkabıları alın. Ayakkabıyı denerken yüksek topuk nedeniyle ayağınızın ne kadar öne kaydığına dikkat edin. Eğer ayakkabıyı giydiğinizde topuğunuzun arkasında işaret parmağınızın rahatlıkla sığacağı kadar boşluk kalıyorsa, ayağınız fazlasıyla öne kaymıştır ve o ayakkabı ayağınıza iyi uymuyordur.
2- Ayak tabanınızda ağrı varsa ayakkabının içine ortopedik tam bir tabanlık yerleştirin veya topuklu ayakkabılarla uzun süre ayakta duruyorsanız, ayakkabının ön tarafına konulan silikon metatars yastıkçıkları kullanın. Bunlar mükemmel bir amortisördür, sizi hem rahatlatır, hem de kısmen korur.
3- Denge için kalın topukları seçin. Ayakkabının topuğu ne kadar kalınsa dengeniz daha iyi olacaktır ve vücudun yükü ayak üzerine daha eşit biçimde dağılacaktır. Her gün farklı yükseklikte topuklu ayakkabı giyilmesi de, yukarı da bahsettiğim ail tendonuyla ilgili sorunları azaltacaktır.
4- Ayakkabının ''eğimine'' dikkat edin. Öne doğru eğimi daha hafif olan ayakkabılar daha az ağrıya neden olur. 5- Parmaklarda nasır oluşmasını önlemek için, parmakları açıkta bırakan yüksek topuklu ayakkabıları tercih edin.
Ayak sağlığı uzmanına görünün
Ayaklarınızı hem nasırlar, hem de diğer oluşumlar nedeniyle arada bir ayak sağlığı uzmanına gösterin, önerilerini alın. Gerekirse önleyici taban veya yastıkçıklar kullanın. Devam eden bir rahatsızlığınız veya şikâyetiniz varsa zaman kaybetmeden bir ortopedi uzmanına muayene olun.