Yaşla birlikte görülme sıklığı artan sarı nokta hastalığı, hastanın görüşünü azaltarak yaşam kalitesini düşüren bir göz sorunu.
Halk arasında ''sarı nokta'' olarak bilinen tıpta ise ''makula dejeneresansı'' diye adlandırılan göz hastalığı, özellikle 50 yaşından sonra görülüyor. Nedenleri hâlâ bilinmeyen sarı nokta hastalığının, Türkiye’de bir milyonun üzerinde kişiyi etkilediği tahmin ediliyor.
Sarı nokta hastalığında uygulanan enjeksiyon tedavisi ise olumlu sonuçlar veriyor. Florence Nightingale Hastaneleri Göz Hastalıkları Bölüm Başkanı Prof. Dr. Halil Bahçecioğlu, sarı nokta hastalığı ve uyguladıkları tedavi hakkında bilgi verdi:
Sarı nokta nasıl bir hastalık?
Sarı nokta, gözümüzün arkasında yer alan retina kısmında en net gördüğümüz ve içinde sarı renkli maddelerin olduğu görme merkezidir. Bu merkezi bozan tüm hastalıklar makula dejeneresansı olarak adlandırılıyor. Sarı nokta hastalığında gözün arkasındaki sarı noktada lekeler oluşuyor.
Hangi belirtilerle ortaya çıkıyor?
Sarı nokta hastalıklarının az görülen bir kısmı çocukluk ve erişkinlikte başlar fakat en sık gördüğümüz tip olan yaşa bağlı sarı nokta hastalığı 60’lı yaşlarla beraber ortaya çıkar. En sık ve en erken belirti net görememeyle birlikte cisimlerin ortasını eğik, çarpık görme ve bakılan şeyin ortasını karanlık görmedir. Bunları takiben görme kalitesi ve gücü zamanla azalır ve hasta uzaktaki nesneleri göremediği gibi kitap da okuyamaz hale gelir.
Görülme sıklığı nedir?
60 yaşından sonra yüzde 30, 70 yaşından sonra yüzde 40, 80 yaşından sonra yüzde 50 ve 90 yaşından sonra yüzde 70 civarında görülür. 10 hanenin 8’inde mutlaka bir sarı nokta hastası vardır.
Sarı nokta hastalığının nedenleri nedir?
Nedenini tam olarak bilemiyoruz. En sık neden yaşla beraber sarı nokta bölgesinin bozulmasıdır. Bu hastalık 50 yaşından sonra ilerliyor. Bunun yanında yüksek miyoplar ve doğumsal bazı retina hastalarında da sarı nokta hastalığı görülebiliyor. Ayrıca güneşin, ultraviyole ışınlarının bu hastalığı tetiklediğini biliyoruz. Yüksek kolesterol, yüksek tansiyonu olan ve sigara içen kişilerde bu hastalığa daha fazla rastlıyoruz. Ancak antioksidan ve çinko içeren vitaminlerin hastalığın seyrini yavaşlattığı bilimsel olarak kanıtlandı. Bu hastalık bir gözde başlar ve diğer göze geçme olasılığı iki sene içinde yüzde 90 oranındadır.
Kimlerde daha sık görülür?
Bu insanlar yavaş yavaş görme kaybına uğruyor ve günlük yaşantıları kısıtlanıyor. Kadınlarda daha sık görüyoruz bu hastalığı. Sigara, yüksek kolesterol, hipertansiyon, güneş ışığına uzun süre maruziyet ve vitaminden eksik beslenme diğer risk faktörleridir. Kalıtım da önemlidir.
Ne zaman doktora başvurmak lazım?
Öncelikli olarak 40 yaşından sonra her yıl düzenli göz kontrolü gerekir. Ancak görme azalması, cisimlerin ortasını karanlık, eğik, çarpık görme şikâyetleri olursa vakit kaybetmeden bir göz doktoruna başvurulmalıdır. Erken tanı çok önemlidir. Yüzde 100 görme kaybı olduğunda maalesef işe yaramıyor.
Nasıl tedavi edilir?
Hastalık iki tipte görülür. ''Kuru'' tip için tedavi gerekmez ancak koruyucu amaçlı özel vitaminler vardır. ''Yaş'' tip için ise son yıllarda gözün içerisine göz içi ilaç enjeksiyonunu kullanıyoruz. Enjeksiyon yapılırken göz uyuşturuluyor. Gözün beyaz alanından gözdeki camsı sıvısının içine ilaç enjekte ediliyor. Bu ilaçla hem görmeyi azaltan yeni damar oluşumu engelleniyor, hem de mevcut olan damarlar ortadan kalkıyor.
Bu tedavinin yararları nelerdir?
Göz içi enjeksiyon tedavisi görme kalitesini ve gücünü artırıyor. Uygun seçilmiş hastalarda yüzde 80’lere varan başarıdan söz etmek mümkündür. Önünü göremeyen hastalarımız enjeksiyon tedavisinden sonra kitap okur, otomobil kullanır hale geldiler.
Tedavi edilmezse ne olur?
Sarı nokta hastalığı başka bir hastalık üzerine eklenmezse körlükle neticelenmez. Ancak kişiyi başkalarına bağımlı olarak yaşayan, yarım metre önünü göremeyen bir insan haline dönüştürebilir. Bu da yaşam kalitesini oldukça düşürüp kişiyi tüm sosyal yaşantısından uzaklaştırır.