Toplumda 50 yaş sonrası nüfusun yaklaşık yarısında görülen varislerle ilgili Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu, merak edilenleri yanıtladı...
Kimler risk altında?
İşi nedeniyle sürekli ayakta durmak zorunda olanlar, fazla kilolular, ailesinde varis olanlar, hormonları nedeniyle kadınlar, hamileliğin son üç ayındaki kadınlar, bacaklarından travma geçirenler ve hormon tedavisi alanlarda varis daha sık görülür.
Hamilelikte oluşan varisler gebelik sonrasında kendiliğinden geçer mi?
Gebelikte fizyolojik olarak varisler artıyor. Maalesef gebelikten sonra ne yapılırsa yapılsın, bu varislerin yüzde 15’i kalıyor.
Peki gebeler varisten kendilerini ne derece koruyabilir?
Gebelikte pozisyon çok önemli. Rahat edebileceği yan pozisyonlardan birini - sol ya da sağa yatmayı - tercih edip bacak arasına bir yastık koyup hafif yükseltecekler. Bir de tuzlu gıdalardan olabildiğinde kaçınacaklar. Çünkü tuz eşittir ödemdir.
Varislerin yediklerimizle bir ilgisi var mı?
Yediklerimizle çok ilgisi yok. Ama fazla kiloyla çok ilgili. Varislerin gelişimi obeziteyle çok paralel gidiyor bu kesin. Ne kadar çok kilo alırsak o kadar varis olarak geri dönüyor bize.
Herkes lazer tedavilerinden yararlanabilir mi?
Lazer günümüzün kaçınılmaz tedavi yöntemi. Ancak kesinlikle her vakaya uygulanamaz. Belli kriterleri var. Mesela derindeki toplardamar açık mı değil mi onu belirtmek lazım. Eğer ''iç varis'' dediğimiz durum varsa hastaya bu işlemi yapmak risklidir. Hastaların yaklaşık yarısında iç varis ortaya çıktığından, bu vakalara yapılamıyor.
Lazer uygulanamayan hastalara hangi tedavi öneriliyor?
Ultrason eşliğinde eğri büğrü damarlara ve lazer uygulanamayacak kadar küçük olan kateterin giremeyeceği damarlara da ''köpük skleroterapi'' dediğimiz bir yöntemi kullanıyoruz.
Köpük tedavisinin avantajı nedir?
Eskiden skleroterapi denilen bir yöntem vardı. İlaç damara enjekte ediliyordu. Ama son yapılan çalışmalar, ilacın köpük haline getirildiğinde sonucun daha başarılı olduğunu gösteriyor. Avantajı, ilacın kendine ait irritasyonunu ortadan kaldırması. Köpük olunca ise daha dağılmış bir şekilde gidiyor. Ciddi ağrı gibi problem-ler olmuyor ya da daha az oluyor. BİTTİ
Dar pantolon ve yüksek topuktan kaçının
Uzun süre ayakta durmak zorunda kalırsanız sıkça ayak değiştirin. Fazla kilolar bacakların yükünü artırarak varis oluşumunu kolaylaştırır. Bu nedenle kilonuza dikkat edin Dar pantolonlar kan dolaşımını zorlaştırarak varislere neden olabildiğinden giymekten kaçının. Yüksek topuklu ayakkabılar baldır kaslarını sürekli gergin tuttuğundan toplardamar akımını bozar, çok sık giyilmemelidir. Aşırı güneşte kalmak varis oluşumunu tetiklediği için güneşlenirken bacaklarınızı bir havluyla örtün.