Memeyle ilgili en küçük bir bulgu veya şüpheyi vakit geçirmeden doktorunuzla paylaşmak, erken teşhis imkânından yararlanmak ve tedavi için çok önemlidir.
Genel Cerrah Dr. Ender Berke ile modern tıpta check-up’ın ve erken teşhisin öneminden bahsediyorduk. ''Meme kitlelerini erken yakalamak meme kanseriyle savaşta en büyük gücümüz'' dedi. ''Anlatsana bize meme kitlelerini, hanımlar bu konuda gün geçtikçe daha da bilinçleniyor'' dedim. İşte Dr. Ender Berke’nin anlattıkları.
Meme hastalıklarında erken teşhis ciddi sonuçlar verebilecek durumların önlenmesinde çok önemlidir. Bu nedenle düzenli meme muyanesi ve kontrolü erken teşhis için önemlidir. Memeyle ilgili hiçbir şikâyet olmasa da tarayıcı meme kontrollerinin düzenli olarak yapılması gereklidir. Memeyle ilgili şikâyetler çeşitli olabilir, bunlar meme ağrısı, memede ele gelen kitle veya oluşumlar, akıntılar ve kızarıklıklar gibi çeşitli şekillerde görülebilir.
Kadın memesi, yağ dokusu ve bir miktar bağ dokuyla çevrili süt bezlerinden oluşur. Meme kitleleri selim (zararsız) veya habis (kötü huylu) olabilir. Memede ele gelen yeni ve farklı bir oluşum veya herhangi bir değişiklik, kızarıklık, akıntı veya benzeri durum söz konusu olduğunda, mutlaka derhal doktora muayene olmalı ve doktorun önerileri uygulanmalıdır. Memenin muayene, takip ve tedavisi tecrübeli bir cerrahi uzmanı tarafından yapılmalıdır.
Selim kitleler
Meme kitlelerinin çoğu selimdir ve kansere neden olmaz. İşte bunlardan bazıları;
Fibrokistik meme hastalığı: Memede ağrı, kistler ve iyi huylu yumruların bir arada görüldüğü ve oldukça sık rastlanan bir tablodur. Aslında bu tablo bir hastalık değildir. Çoğu kadında genellikle üst ve dış kadranda olmak üzere memelerde yumrular vardır. Meme kisti: İçi sıvı dolu selim bir keseciktir. Meme dokusunda bazen sert, irili ufaklı kistler oluşabilir. Memede yaygın gerginlik ve ele gelen ağrılı kitle en belirgin şikâyetlerdir. Bu ağrı, adet kanamasına doğru artar; kanamanın başlamasıyla azalır ve kaybolur. Fibroadenom: 40 yaş altındaki kadınlarda en sık rastlanan selim meme tümörüdür. Bu yumrular genellikle genç kadınlarda, en sık ergenlerde görülür. Selim tümörlerin yaklaşık yüzde 80 kadarı fibroadenomdur. Genellikle lifsi ve bez dokusundan oluşan yuvarlak, birkaç santim çapında ve lastik top kıvamında hareketli bir kitledir. Sınırları net olarak belirgindir, kadın kendi kendini muayene ederken kolayca küçük, kaygan bilyeler gibi hissedebilir. İntraduktal (süt kanalı içi) papillom: Memenin iyi huylu tümörlerinin yüzde 15’ini oluşturur. 1 - 2 milimetreden birkaç santimetreye kadar değişen büyüklükte olabilir. Meme başının altındaki süt kanallarında meydana gelir. Genelde 40 yaş üzerinde görülür. Meme başından beyaz-açık yeşil veya kanlı bir akıntı gelebilir. Mastit (meme iltihabı): Memede kızarıklık, ağrı ve şişlikle ortaya çıkan iltihabi bu tablo, özellikle emzirme sırasında daha sık görülür. Emzirme dışında görülen mastitlere daha önem verilmelidir. Memedeki diğer iyi huylu, sert yumrulardan bazıları bez dokusunun sertleşmesi (sklerozan adenoz) ve yaralanan yağ dokusunun yerini alan veya memeye çarpmayla oluşan nedbe dokusudur (yağ nekrozu).
Habis kitleler
Süt kanalları (duktal) veya süt bezlerinden (lobuler) kaynaklanan kötü huylu kitlelerdir. Meme kanseri diye adlandırırlar. Meme kanseri tedavisinde artık çok iyi sonuçlar alınmaktadır. Erken teşhis, tedavide çok yardımcı olmaktadır. Bazı risk faktörleri vardır; ailede özellikle menopoz öncesi meme kanseri olması, doğum yapmamak, emzirmemek, erken âdet görme, geç menopoza girmek, menopoz sonrası şişmanlık, sigara, menopozda uzun süreli hormon kullanmak (5 yıldan daha uzun ) başlıca risk faktörleridir.
Meme sağlığınız için öneriler
Yirmi yaşından itibaren her ay düzenli bir şekilde meme muayenesi yapılmaldır. Böylece kadın memelerin doğal yapısına aşina olur ve herhangi bir değişiklik veya kitle olduğunda kolayca ayırt edebilir. Kendi kendine meme muayenesi yapmak için en uygun zaman, âdet kanamasından sonraki haftadır. Ayna karşısında, duş altında ve belirli hareketlerle yapılması gibi incelikleri vardır. Bunları mutlaka doktorunuzdan öğrenin. Ayda bir muayeneyle kitleleri çok erken dönemde yakalayabilirsiniz. 25 yaşından sonra, aylık kendi kendine meme muayenesine ilave olarak, her yıl meme uzmanı cerrah muayenesi ve ultrason tetkiki, 40 yaşından sonra ise mamografik inceleme önerilmektedir. Teşhiste doktorun önünde çeşitli yollar vardır. Görüntüleme sistemlerinden en çok kullanılanları mammografi ve sonografidir. Özel durumlarda MR ve başka incelemeler de istenebilir. Biyopsi de gerektiğinde doktorunuzun kullandığı çok aydınlatıcı bir metottur.