Bu hafta kanser haftası. Her geçen gün artan kanser vakaları korkutuyor. Bir sebep de cep telefonu ve sigaradan beter etkileri var.
telefonu kanser yapıyor
• Tıp alanında çok sayıda ödül sahibi İngiliz beyin cerrahı Prof. Vini Khurana, cep telefonlarının sigaradan da asbestten de daha zararlı olduğunu ve kansere yol açtığını öne sürdü.
• Cep telefonu üreticilerine seslenen Khurana, cep telefonlarındaki radyasyon oranının mutlaka düşürülmesi gerektiğini savundu.
• Khurana'nın araştırmasının sonuçları, cep telefonlarının sağlığa muhtemel zararları konusunda bugüne kadar yapılmış en olumsuz tahmin olarak kabul edilirken, Khurana'nın araştırmasının sonucunda hazırladığı makale IoS adlı sağlık dergisinde yayımlandı.
• Khurana, 10 yıl boyunca cep telefonu kullananların beyin kanserine yakalanma oranlarının iki kat arttığını öne sürdüğü araştırmasında, beyin kanserlerinin gelişmesinin de 10 yıl kadar süre aldığını belirtti.
40 yaşında kanser taramasına başlanmalı
• Tanısı erken konulabilen, dolayısıyla tedavi şansı daha yüksek olan ve toplumda en sık görülen kanserler arasında kadınlarda meme ve rahim ağzı, erkeklerde prostat, hem erkek hem de kadınlarda ise kalınbağırsak kanseri geliyor.
• Bu nedenle 40'lı yaşlardan itibaren kansere yönelik taramalara başlanmalı. Kanser genellikle 40'lı yaşlardan sonra sıklığı artan bir hastalık.
Mutfaktaki kanser savar
• İtalya ve İsviçre'de yapılan 8 araştırmanın incelemesi, bol soğan ve sarmısak yiyen yaşlı yetişkinlerin, bağırsak, yumurtalık, gırtlak ve böbrek gibi bazı kanser türlerine yakalanma risklerinin en düşük seviyede olduğunu gösterdi.
• Sonuçları American Journal of Clinical Nutrition'da yayımlanan araştırmada, hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar ve belirli kanser hücrelerinin labarotuvarda incelenmesiyle, soğan ve sarmısağın içindeki bazı bileşiklerin, tümörlerin büyümesini engel olabileceğinin görüldüğü, sarmısaktaki sülfür bileşikleri ve soğandaki antioksidanların bu koruyucu maddeler arasında yer alıyor.
Kilo kanser üzerinde etkili midir?
• Gereğinden çok yenen besinlerden alınan kalori, beden hareketleriyle harcanamadığında bedende yağ olarak birikerek şişmanlığa neden olur. Şişmanlarda kanser, normal kilolardan çok daha fazla görülür.
• Özellikle meme, kalınbağırsak, rektum ve kan kanseri şişmanlarda normal kilolulardan daha çok fazladır. Yağlı besinlerin çok alınması, kanser yapıcı ve ilerletici maddelerin alınmasına da yardımcı olur.
Kanser riskini artırıcı besinler hangileri?
• Yaşlı koyun, sığır, keçi ve tavuk etleri. Domuz eti, domuz pastırması, hamburger, sade yağlı etten yapılan köfteler, sucuk, sosis, tereyağı, iç yağı, derin yağda kızartılmış besinler, tuzlanmış besinler, tütsülenmiş besinler, nitrik ve nitrat eklenmiş besinler, doğrudan ateşte pişirilen besinler...
• Bu besinler tüketiliyorsa C vitamini yönünden zengin sebze ve meyvelerle alınmasında fayda vardır.
• Besinlerin tütsülenmesi sırasında nitrit, nitrat ve daha başka kimyasal maddeler eklenerek işlenmelerinde bazı kanser yapıcı maddeler oluşabilir. Besinler aşırı şekilde saflaştırılmışsa kanser koruyucusu posanın kaybına neden olur.
• Örneğin buğdayın kepeği ve özü alınarak beyaz un haline getirildiğinde kanser koruyucu maddenin yüzde 90'ı kaybolur. Çok fazla baharat eklendiğinde tahrişlere neden olur. Hatalı pişirme kanserden koruyucu vitaminlerin kaybına neden olduğu için kanserojenler oluşur.
• Etin çok yüksek sıcaklıktaki ızgara üstüne konup veya aleve yakın pişirilmesi gibi. Nemli ortamlarda saklanan besinler küflenir. Bunlar karaciğer kanser riskini artırır.
Alkolün beslenmemizdeki etkisi nedir?
• Eğer her gün 2 kutu şişe bira, bir bardak şarap bir duble sert içkiden fazla içiyorsanız -ki bunun içinde rakı, viski, cin, votkayı da sayabiliriz- vitamin A, B grubu ile C vitamini, magnezyum, çinko ve kalsiyum bakımından yetersiz duruma gelebilirsiniz.
• Bu vitamin ve minerallerden zengin olan süt ve türevlerinden, yeşil yapraklı ve havuç gibi sebzelerden, kuru baklagillerden, esmer ekmek ve bulgur gibi besinlerden her gün yemelisiniz.
Kanser belirtileri
Meme Kanseri
Uyarıcı Belirtiler: Memede herhangi bir sertlik veya kitle, veya meme uçlarından gelen akıntı veya kan.
Kanser Riski Faktörleri: Meme kanseri genellikle elli yaşın üzerinde olan kadınlarda; hiç çocuğu olmamış kadınlarda, ilk çocuklarını otuz yaşından sonra doğuran kadınlarda, hiç emzirmemiş olan kadınlarda, ideal ağırlıklarının yüzde 40 üzerinde olan kadınlar ile cinsel olgunluğa gecikmiş olarak gelen veya gecikmiş menapozu olan kadınlarda ve ailesinde (anne veya kızkardeşlerde) menapoz öncesi meme kanseri olayı olan kadınlarda ortaya çıkıyor.
Check-up Kuralları: Her kadın ayda bir defa göğüslerini dikkatlice muayene etmeli. Buna ek olarak yirmi ile kırk yaş arasında olan kadınların her üç yılda bir göğüslerini bir hekime muayene ettirmesi gerekiyor.
Testis Kanseri
Uyarıcı Belirtiler: Teslislerde herhangi bir kitle veya boyutlarında değişiklik.
Kanser Riski Faktörleri: Yaşlı erkeklerden daha çok genç erkeklerde ortaya çıkar (kırk yaşından sonra fazla görülmez); normal yerine inmemiş testisler.
Check-up Kuralları:İlk gençlik yıllarının son dönemlerinden başlayarak tüm yaştaki erkekler her ay teslislerini muayene etmelidirler.
Kolorektal (Kalın Bağırsak ve Rektum) Kanseri
Uyarıcı Belirtiler: Herhangi bir rektal (makattan gelen) kanama veya dışkılama alışkanlıklarında uzun dönemli değişiklik.
Kanser Riski Faktörleri:Aile üyelerinden birinde geçmişte kolorektal polip (iyi huylu tü-moral oluşum) veya kolorektal kanser veya kronik ülserleşmiş kolit olması.
Check-up Kuralları: Kırk yaşın üzerinde olan kadın ve erkeklerin her yıl dijital (parmakla) rektal muayeneden geçmesi gerekir. Bundan öte elli yaşın üzerinde olan erkek ve kadınların en azından iki yılda bir sigmoidoskopik muayeneden geçmesi (sigmoidoskop ile kolon içinin muayenesi) ve her yıl kan bulunup, bulunmadığının kontrolü için feces (dışkı) testini yaptırması gerekir.
Akciğer Kanseri
Uyarıcı Belirtiler: Rahatsız eden bir öksürük, öksürürken kan gelmesi ve akciğer iltihabı veya bronşit nöbetleri; göğüste ağrı.
Kanser Riski Faktörleri: Çok sigara içmek ve özellikle astbest olmak üzere çevre kirletici maddelere maruz kalmak.
Check-up Kuralları: Kırk yaşın üzerinde olan herkesin bir göğüs röntgeni çektirmesi gerekir. Bunu takip eden göğüs röntgenleri doktorunuzun kişisel kararına göre yapılacaktır.
Cilt Kanseri
Uyarıcı Belirtiler: Düzensiz sınırları olan küçük bir lezyon (yara, bere) ve vücutta veya kol ve bacaklarda kırmızı, beyaz, mavi veya mavi-siyah lekeler; cildin herhangi bir yerinde rengi inci beyazından siyaha kadar değişen yumru veya lezyonlar; avuç içi, ayak tabanı, el ve ayak parmaklarının uç kısımlarında koyu renkli lezyonlar.
Güneşe maruz kalmış cilt üzerinde daha koyu renkli beneklerle birlikte geniş kah-verengimsi lekeler; cildin herhangi bir yerinde kırmızımsı mor lekeler; ayak parmakları veya bacakta mor-kahverengi veya koyu mavi no-düller.
Yüz, kulak veya boyunda inci gibi veya mumlu gibi yumru veya şişler-, göğüs veya sırtta düz, ten rengi veya kahverengi yara izine benzer lezyonlar; yüz, kulaklar, boyun, eller veya kollarda pullu veya kabukla kaplı yüzeyi olan düz lezyon veya kırmızı nodul; herhangi bir bende görülen değişiklik veya iyileşmeyen bir yara.
Kanser Riski Faktörleri: Kadın ve erkeklerde kızıl saç, açık cilt rengi veya gözlerin mavi olması; çocuklukta ciddi güneş yanığı olması; ailenin geçmişinde doğum lekeleri veya benler (displastik nevüs doğumda mevcut ben oluşumu sendromu.)
Check-up Kuralları: Eğer yukarıda sıralanan uyarıcı belirtilere sahip herhangi bir cilt lezyo-nunuz varsa doktorunuza danışınız.