En az bir ay boyunca ve haftada en az 3 kez uykusuz kalıyorsanız uyku sorununuz var demektir. Uykusuzluk sonucu vücut direncinin düşmesi erkeklerde 6.5 kadınlarda 3.5 kat hastalanma riskini artıyor. Kansere karşı koruyucu hücrelerde de yüzde 30 azalma oluyor.
Uyku bozuklukları çeşitleri nelerdir?
Dissomnialar : Uykunun başlaması, devamına ilişkin bozukluklarla birlikte uykunun miktarı, kalitesinde değişimlerle karakterizedir.
Primer İnsomnia
Primer Hipersomnia
Narkolepsi
Solunumla İlişkili Uyku Bozuklukları
Sirkadiyen Ritm Uyku Bozuklukları
Parasomnialar: Uykuda davranış ve fizyolojik alanlarda değişimleri kapsamaktadır.
Kabus Bozukluğu
Uyku Terörü Bozukluğu n Uyurgezerlik Bozukluğu Uykudan sık sık uyanma Bazen de uykuya dalmakta sorun yoktur ancak sık sık uykudan uyanma durumu olabilir. Özellikle ileri yaş erkeklerde prostat büyümesi ile ilişkili olarak sık idrara çıkma nedeniyle sık uyanma ve uyku kalitesinde bozulma söz konusu olur. Ya da süreğen ağrılar da bu duruma neden olabilir. Süreğen fiziksel hastalıkları olan kişilerde de zaman zaman sorun olarak yaşanır. Şeker hastalığı, bunama, kanser, romatizmal hastalıklar bunlardan bazılarıdır. Depresyonda dinlendirici olmayan uyku Dinlendirici olmayan uykunun yüzde 80 kadarı kaygı ve depresyonla ilişkilidir. Dinlendirici uyku uyuyamayan İnsomnia hastalarının üçte birinde buna neden olan psikolojik bir neden vardır.
Hafta da üç kez yaşanıyor mu?
Uykusuzluk, diyebilmek için en az bir ay boyunca ve haftada en az 3 kez bu sorunun yaşanması gerekir. İnsanların %50'si yaşamlarının bir döneminde uykusuzluk tariflerler. Ancak, %10-20 oranında ağır ve kalıcı uykusuzluk şikayeti tespit edilmiştir. Uykusuzluk nedeniyle vücut direncinin düşerek erkeklerde 6.5 kadınlarda 3.5 kat hastalanma riski de artıyor. ABD'de yapılan bir çalışmada gece geç saatlere kadar uyumayan kişilerin kansere karşı koruyucu hücrelerinin yüzde 30 azaldığı bildiriliyor. Sık sık uzun seyahat yapmak ve araç kullanmak zorunda kalan erkeklerin uykusuzluk nedeniyle gelişen trafik ve iş kazalarını dile getirmek gerekir. Malum ülkemizde uykusuzluğa bağlı hastalıklardan çok kazalar nedeniyle kayıplarımız var.
Ben horlamıyorum ki?!
Fazla tanınmayan hatta bazen kabul edilmeyen bir rahatsızlıktır. ''Ben horlamıyorum, ya da ''horlasam uyanırım" şeklinde savunmalarla sıklıkla karşılaşılır. Hatta bu nedenle aile içinde üstü kapalı espriler yapılır ve ailenin diğer bireylerinin de bu nedenle uykusuzluk yaşadığı bilinir. Eşler farklı yerlerde uyumaya başlarlar. Bazen misafir yatılı kalmayı göze alamayabilir. Görüldüğü gibi sadece kişiyi değil çevreyi de fazlasıyla etkileyen bu durum için yardım almak gereklidir. Böyle kalitesiz bir uyku ertesi gün yorgunluk ve uykululuğa sebep olmaktadır.
UYKUYA DALMA GÜÇLÜĞÜ
Sık karşılaşılan durumlardan biri de uykuya dalma güçlüğü ile ortaya çıkan uykusuzluktur. Uykuya dalmak bazen uzun saatler sürer ve uykuya dalamama aşırı bir sıkıntı yaratır. Uykuya dalamayacak olmanın sıkıntısı daha yatağa gitmeden akşam saatleri yaklaştıkça başlar. Acaba uyuyabilecek miyim? diye düşünürler. Uykunun dayanılmaz ağırlığını yaşamak için ciddi anlamda çaba sarf ederler.Uyku fazlalığı nedir?Uyku fazlalığı bir aydan uzun süredir devam eden, gece uyumasına rağmen gündüz de uyumak zorunda hisseden bireylerde yaşanır. Uyku fazlalığı yaşayan bu bireylerin gündüzleri yaklaşık %6'ında uyku atakları olmaktadır.
AŞIRI UYKU KİLO YAPAR
Türk halkının yüzde 14'ü aşırı uykudan yakınır. Aşırı uyku ile birlikte bu kişilerin büyük bir kısmında kilo artışı da olmaktadır. Sebebine göre değişen aşırı uykululuk genç erişkin yaşlarda yaşam şeklinin bozukluğu, ilaçlar, alkol ya da vardiyalı çalışma nedeniyle olabilirken daha az sıklıkta narkolepsi hastalığı nedeniyle olabilir. İleri yaşlarda daha çok uyku apne sendromu ya da diğer süreğen hastalıklar neden olabilir.
Gündüz saatlerinde yaşanan narkolepsi nedir?
Gündüz saatlerinde dayanılmaz uyku atakları ile özellikle heyecanla beliren ani kas gerginliğinin kaybolması ya da uykuya dalarken, uyanırken varsanıların ortaya çıktığı bir tablodur narkolepsi. Tanısı bu belirtiler doğrultusunda ve 3 aydır şikayetlerin bulunması durumunda konur. 20-30 yaşlarında daha sıklıkla ortaya çıkan bu hastalık erkeklerde daha fazla izlenir ve yakın akrabalarda 'uyku fazlalığı sorunu' veya narkolepsi bulunma olasılığı vardır.
UZMAN DOKTOR FUNDA GÜDÜCÜ SAĞIR- UZMAN DOKTOR AYŞE TÜRKÖZÜ