Günlük almanız gereken tuz miktarı bir çay kaşığını geçmemeli, yani 6 gramı. Diyeceksiniz ki bunu ölçmek zor; doğru. Ne yapabiliriz? İşte Dr. Hasan İnsel'in önerileri;
New York Presbyterian Hastanesi’nden Kardiyolog Dr. Özgen Doğan ile İntermed’deki odamda sohbete devam ediyoruz.
Geçen yazımda anlattığım gibi İstanbul’da haziran ayında New York Presbyterian Hastanesi ile İntermed’in düzenleyeceği halka yönelik “Sağlıklı Yaşamı Keşfedin, Genç Kalın” isimli konferansımızın hazırlığı için geldi Dr. Özgen Doğan. Bu sene de konuşmacılar Dr. Mehmet Öz, Dr. Özgen Doğan, Dr. Julide Tok ve ben. Dr. Özgen Doğan ile merak edilen konular üzerinde konuşuyorduk, size önerileri var:“Yüksek tansiyonu olan kişiler tuzlu yemeklere dikkat etmeli” dedi Dr. Özgen Doğan. Günlük almanız gereken tuz miktarı bir çay kaşığını geçmemeli, yani 6 gramı. Diyeceksiniz ki bunu ölçmek zor; doğru. Ne yapabiliriz? Sofrada yemeğinize ilave tuz koymayın. Yemek pişirirken tuz kullanmayın. Alışveriş yaparken özellikle hazır çorba, peynir, Çin ve Hint yemekleri, patates cipsi, pizza, tuzlu fıstık, ketçap, salam, sosis, sucuk, hazır hardal, turşu ve paketlenmiş yiyeceklerde çok fazla tuz olduğunu hatırlayın.
Bol sebze ve meyve ideal
Damak zevkimiz tuzsuz yiyeceklere genellikle üç hafta sonra alışır. Limon suyu, biber, sirke, sarımsak ve bazı acılı sosları kullanabilirsiniz. Ambalajında tuz miktarıyla ilgili bilgi varsa az tuzlu yiyeceğin her 100 gramında 0,25 gramdan daha az tuz olması gerektiğine dikkat edin. Bu yiyeceği korkmadan yiyebilirsiniz.
Bu arada tansiyonu düşürmek için yiyebileceğiniz bazı besinler var. Diyetinizde potasyum, kalsiyum ve magnezyum miktarının artırın. Domates, portakal ve balık, potasyum açısından zengin yiyeceklerdir. Kalsiyum da süt veya peynirde bulunur. Kolesterol probleminiz varsa bunları tablet şeklinde de alabilirsiniz. Yeşillik, fındık, bezelye ve fasulyede yüksek miktarda megnezyum bulunur. Bol sebze ve meyve, az yağlı yiyecekler tansiyon hastaları için en iyi beslenme biçimidir. Balık yağında bulunan Omega-3 adlı yağ asidi de tansiyonu düşürür. Ayrıca araştırmalar siyah çikolatanın tansiyon düşürücü etkisi olduğunu ortaya çıkardı. Tabii bunlar ilaçların yerini tutamaz, bu önlemlere rağmen tansiyonunuz hâlâ yüksek çıkıyorsa ilaç tedavisi muhakkak gereklidir.
Kiloluysanız, kilo vererek, tansiyonunuzda ciddi düşmeler elde edebilirsiniz. Her 10 kilo vermekle tansiyon iki rakam düşer; ne kadar az kiloluysanız tansiyonunuz o kadar düşük olur. Bu nedenle fazla kilolardan kurtulalım.
Alkolde kadın-erkek eşit değil
Alkol konusu da çok merak edilen konulardan. Alkolü azaltmak ya da hiç alkol almamak tansiyonu düşürür. Alkol tüketimi erkekler için günde en fazla 2, kadınlar için 1 bardak olmalı. Maalesef bu noktada kadın-erkek eşitliği söz konusu değil. Bira, rakı, şarap ya da viski fark etmez, çünkü sonuçta alınan sıvı miktarı birada en fazla, şarapta daha az, viskide en az; dolayısıyla tüketilen alkol miktarı birbirine eşit.
Kahveye gelince: Tansiyonu kısa süreli yükselttiği doğru; ancak vücut bir süre sonra bu etkiye alışır ve tansiyon yükselmez; kahve içmeye devam edebilirsiniz. Çay için de durum aynı. Tansiyon ilacı konusunda da çok problem yaşanıyor. Bilmeniz ve kabullenmeniz gereken şey, bu ilaçları uzun bir süre, belki de ömür boyu alacak olmanız. Bazı hastalar hayat tarzlarında çok büyük değişiklikler yaparak, ilaçsız da tansiyonlarını kontrol altında tutabiliyorlar.
Kalp krizinde ilk yapılacaklar
Özgen biraz da kalp krizinden bahsetsene, kalp krizi geçirirken “keşke yapmasaydı” denen hatalar var, ne önerilerin var? En önemli hata hastaneye gitmeyip evde düzelmeyi beklemektir. Kardiyolojinin ata sözlerinden biri “Zaman kalp kasıdır” der. Ne kadar çabuk hastaneye gidilirse kalp kası o kadar az hasar görür. Doktorunuzu arayıp onun eve gelmesini beklemeyin, büyük zaman kaybı olur bu. Derhal ambulans çağırın. Bu arada kalp krizi geçirirken gidilecek hastane de çok önemli. 24 saat balon veya stent ile damarınızı açma imkanı olan hastaneye gidin mümkünse. Şimdiden bu hastaneleri acil bir durum için belirlemenizde yarar var. Gidebileceğiniz iki hastane varsa, size en yakınını seçin.
Kalp krizi geçirirseniz, hemen 325 veya 500 miligram (1 Tablet) Aspirin çiğneyin ve hastanenin yolunu tutun. Aspirin o an ölüm oranını yüzde 40 düşürür. Her gün Aspirin alsanız da bunu mutlaka yapın.