Halk arasında göz tansiyonu olarak bilinen “Glokom”, göz sinirinde hasar yaparak kalıcı görme kaybına neden olabiliyor.
Göz tansiyonu (glokom) nedir?
• Göz Tansiyonu(Glokom), göz içi basıncının görme sinirini tahrip edecek kadar yükselmesi nedeniyle görme kaybına yol açan bir hastalık.
• Genelde 20-21 mmHg'in altındaki göz tansiyonu normal. Ancak daha alt seviyelerdeki tansiyonda bile glokom hastalığı görülebilir.
Kimlerde görülür ve belirtileri nedir?
• Toplumda 40 yaş üzerinde yüzde 2, 60 yaş üzerinde yüzde 10 oranında görülür. Bebeklik(konjenital glokom) ve çocukluk çağlarında görülen tipleri vardır. Başlangıçta genellikle belirti görülmez, görmede bozukluk ve ağrı yoktur.
• Hastalık erken teşhis edilmeyip ilerlerse, görme sinirindeki harabiyete bağlı olarak görme alanında kör noktalar oluşur. Daha sonra bir borudan bakıyormuş gibi etraftaki cisimler görülmez olur.
• Glokomun seyrek görülen kapalı açılı tipinde göz tansiyonu çok yüksek değerlere ulaşıp, şiddetli ağrı ve bulanık görmeye neden olur. Bu genellikle hipermetrop hastalarda izlenir.
Riski artıran faktörler
• Ailede glokom varlığı • Uzun süren kortizon tedavisi, • Göz içi iltihabı (Üveit), • İleri yaş, • Şeker hastalığı, • Yüksek ya da düşük vücut tansiyonu, • Yüksek miyopi ya da hipermetropi, • Göz yaralanmaları, • Migren • Kansızlık
Tanı ve tetkik yöntemleri?..
• Glokom erken dönemde ve hatta en ileri seviyede bile belirti vermediğinden kişi hastalığının farkına varamayabilir. Dikkatli bir göz muayenesi ile tanı koymak mümkün.
• Göz tansiyonu ölçülmesi(Göz Basıncı) • Gözün ön kamara açısının incelenmesi, • Görme sinirinin muayenesi, • Görme alanı gibi yöntemlerle görme siniri fonksiyonlarının değerlendirilmesi, • Çeşitli yöntemlerle (NFA, RTA, OCT, HRT) görme sinir başı ve sinir liflerinin incelenmesi. • Gözün kornea tabakasının ölçülmesi.
Erken tanı önemli
• Glokom tedavisiyle glokom hastalığı tamamen ortadan kaldırılamaz. Tedaviyle ancak hastalığın ilerlemesi ve görme sinirine vereceği zarar durdurulabilir.
• Bu yüzden erken tanı hastalıktan az zarar görmek açısından önem taşır. Glokom tedavisi yaşam boyu devam eder.
Tedavi yöntemleri
Glokomun tedavi yöntemleri, hastalığın nedenine ve derecesine göre farklılık gösterir.
• İlaç tedavisi: İlk tercih edilen yöntemdir. • Çeşitli laser tedavileri, • Cerrahi yöntemler(Glokom Cerrahisi),
Glokom tedavisi nasıl yapılır?
• Glokom tedavisindeki ana ilke mevcut olanı korumak. Yani görme siniri üzerinde bir hasar yok ise hasar oluşumunu engellemek, eğer hasar var ise bu hasarın artışını önlemek.
• Öncelikli tedavi ilaç kullanımı olup göz tansiyonunun istenilen düzeye (hedef basınç) indirmek. Ayrıca çeşitli laser ve cerrahi tedavi seçenekleri de uygulanabilir. Önümüzdeki yıllarda görme sinirinin korunmasını amaçlayan çeşitli tedaviler gündeme gelecek.
Tedavinin başarısı şansı nedir?
• Tedavinin başarısında hastanın dikkati, kararlılığı ve tedaviye uyumu önemli. Glokom kronik bir hastalık olduğundan tedavisi ömür boyu sürer. Doktor takibi altında olduğu sürece hastada körlük oluşma riski oldukça az.
İlaçların yan etkileri var mı?
• Tüm glokom ilaçlarında göze ve vücuda ait az ya da çok yan etkiler görülebilir. Astım krizi tetiklenmesi, kalb atım hızında azalma, kalb blogunda artış riski, cinsel istek azalması, vücut tansiyonunda düşme, halsizlik, aşırı idrar çıkarma, iştahsızlık, ağızda acı tat gibi sistemik yan etkilerin yanı sıra gözde kanlanma, kızarma, kirpik uzaması, göz renginde koyulaşma (özellikle mavi-yeşil gözlerde), gözde sık uçuk çıkması, kapak çevresinde koyulaşma gibi göze ait yan etkiler olabilir.
• Ancak unutulmaması gereken bu ilaçların göz tansiyonunun düşürülmesi amacıyla verildiği ve kullanılmadığında ciddi görme kayıplarının olabileceğidir. En uygun ilaç seçimini glokom uzmanınız yapacaktır.
Gözde hem katarakt hem de göz tansiyonu(glokom) varsa ameliyat olunabilir mi?
• Eğer bir hastada hem glokom hem de katarakt var ise tedavinin ne olacağını glokomun ciddiyeti belirler.
• İlerlemiş, ilaç tedavisine yeteri kadar yanıt vermeyen gözlerde öncelik mutlaka glokom cerrahisinin olmalı, katarakt ameliyatı 3-4 ay sonra yapılabilir.
• Tek ilaçla kontrol altında tutulabilen, görme alanında fazla kaybı olmayan, görme siniri üzerinde ilerleyici hasarı bulunmayan erken devre glokomlu gözlerde görmeyi aşırı bozan katarakt tek başına ameliyat edilebilir.
• Her iki ameliyatın ayni anda yapılması genellikle nadirdir.