Sadece sınava girecek gençler değil, onların aileleri de bugünlerde stres içinde. Ailelere çocuklarına destek olmalarını sağlayacak tüyolar veren Dr. Zafer Atasoy; karşı cinsle kurulan arkadaşlıkların motivasyonu arttırıcı bir rol oynadığını söylüyor...

Anadolu Sağlık Merkezi'nden Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Dr. Zafer Atasoy, OKS ve ÖSS'ye girmeye hazırlanan çocukların ailelerinden gelen soruları yanıtladı:

* Oğlum, kız arkadaşı ile birlikte ders çalışıyor. Ama ben ders çalışabildiklerini zannetmiyorum. Ne yapmalıyım?
Her genç için karşı cins arkadaşlığının motive edici ve verimi arttırıcı olacağını düşünüyorum. Ancak ders çalışma paravan olarak kullanılıyorsa, bu durumda birbirlerinin en verimli zamanını çalıyorlardır. Bu durum onlara tatlı bir dille mutlaka anlatılmalı ve arkadaşlıklarını sınav sonrasındaki günlerde de sürdürebilecekleri hatırlatılmalı.

* Oğlum sınava girmek istemiyor ve dershaneye devam etmeyi reddediyor. "Seneye girerim" diyor. Onu bu konuda zorlamalı mıyım?
Bu durumda, sınavın çocuk ve ailesi için ne kadar önem taşıdığına bakmak gerekir. Aslında birçok genç için sınav çok önemlidir. İlk hazırlıklara başlarken bunu yaşar ve hissederler. Zaman geçtikçe ve tempo yükselip de sona doğru yaklaşıldıkça, yeterincehazırlık yapamamış olduğunu hisseden genç; başarılı olamayacağını düşündüğü için sınav kapısından dönmeye kalkışabilir. Eğer genç sınava girmeyi reddediyor ve başarısız olacağını varsayıyorsa; bu durumun gerçekleşmesine yol açacak sınav denemesinin yapılması uygun olmayabilir. Bu tür bir deneme, genç için ileri derecede örseleyici bir rol oynayabilir.

* Çocuğum ders çalışırken sık sık mola veriyor ve TV seyrediyor. Derslerine yeterince konsantre olmadığını düşünüyorum. Çalışırken sık sık mola vermesi doğru mu?
Sınava hazırlık döneminde, her işte olduğu gibi mola verilmelidir. Mola olmadığı durumlarda, konsantrasyon ileri derecede düşebilir. Molalar belirli aralık ve sıklıkta olmalıdır. Uzun mola, mola olmaktan çıkar ve çalışmanın sonlandırıldığı anlamına gelir. Sınav zamanının yaklaştığı bu günlerde, molalar tek başına mola olmaktan çıkabilir. Sınav gerginliğinin yükseldiğinin göstergesi olabilir. Gerginliğin belirli bir düzeyde tutulması, başlıca hedef olmalı.

GERİ ÇEKİLEBİLİR!
* Çocuğum sınavı ciddiye almıyor. "Kazanamazsam özel okula ya da yurtdışına giderim" diyor. Sınavı önemsemesi için ne yapabilirim?
Sınav öncesinde, her gencin sınavı ciddiye aldığını kabul etmek gerekir. Hazırlık süresi ilerlerken, beklenen başarının sergilenmediği durumlarda, geri çekilme olarak değerlendirebileceğimiz alternatif çözümler gündeme gelebilir. Çocuğa, bu çözümleri daha sonra düşünmesi gerektiği anlatılmalıdır.

* Kızım geceleri uyumuyor, hep ders çalışıyor. Onu uyardığımda, "Çalışma düzenim böyle" diyor. Onun bu haline göz yumayım mı?
Kızınızın ders çalışma düzeni ile ilgili geliştirdiği yöntem verimli ise, prensip olarak buna karışılmamalı. Ancak uykudan fedakarlık etmek sağlıklı bir tutum olamaz. Yeterince uyumamış bir bireyin zihinsel beceri ve yeteneklerini sergileme şansı kalmaz. Yeterince uyumadan ders yapmak, bir anlamda kendini aldatmaktır. Bilgiler, böyle bir durumda sindirilmiş bilgiler arasına girmez.

* Çocuğum üniversite sınavına girecek ama hiçbir amacı yok. Hangi üniversiteye gideceğine bile hala karar veremedi. Ona bu sorumluluğu nasıl kazandırabilirim?
Ülkemizdeki eğitim sisteminin gençlere sınav öncesinde yeterli bir biçimde aktaramadığı bu durumun, çok yaygın bir sorun olduğunu düşünüyorum. Lise biterken yönelimini yapamamış bir öğrenciye, hemen sınav öncesinde bir yönlendirme yaptırmanın ne denli başarılı olabileceğini kestirmek çok zor. Öğrencileri sınav arifesinde yönlendirmenin, çok sağlıklı bir hareket olacağını düşünmüyorum.

ONUNLA ÇEKİŞMEYİN!
Sınava hazırlanan kızım, adeta küçük bir deliye dönüştü. Sürekli kavga ediyoruz, çok asabi. Ne yapmalıyım?
Kızınız küçük bir deli oldu çünkü tahmin edemiyeceğimiz kadar gergin. 24 saatinin tamamını sınav dolduruyor. Büyük olasılıkla her gün sınav yiyor ve sınav içiyordur. Çocuğunuza ders dışında başka etkinlikler de yapmasını önermeniz, onu birtakım sosyal faaliyetlere yönlendirmeniz yararlı olacaktır. Onun yaşamakta olduğu gerginlik, bir biçimde tüm aileyi sarmış durumdadır. Aile büyüklerinin de, gerginlikten kurtulmaları gerekir.

* Kızım evde hiç iş yapmıyor. Yatağını bile toplamıyor. Sınav bitene kadar, bu haline göz yumayım mı?
Sınava hazırlanmak, birtakım görev ve sorumluluklardan kurtulmak demek değildir. Sınava hazırlık, bazı işleri yapmanın ya da yapmamanın altyapısını oluşturamaz. Bu genç kız, sınav öncesinde de büyük olasılıkla yatağını yapmıyordu. Şimdilik yapılması gereken; bu tutumu çekişme konusu olmaktan çıkarmaktır. Eğer sizin için mümkünse, sınav sona erinceye kadar kızınızla bu tür çekişmelere girmekten kaçınmaya özen gösterin.

* Kızım OKS sınavına girecek. Eskiden çok sosyal bir çocuktu ama şimdi hiç konuşmuyor. Sizce, ders çalışmayı bırakmasını sağlayayım mı?
Sınavın yaklaştığı bugünlerde, çocuğunuzun sıkıntıları ve gerginliği büyük olasılıkla artmıştır. Bu nedenle Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı olan bir hekimden yardım alınması uygun olur. Bir uzmandan destek almak, çocuğunuzu bir hayli rahatlatacaktır.

Sabah