Tıbbi Mikrobiyoloji ve Parazitoloji Uzmanı Prof. Dr. Adil M. Allahverdiyev, meme kanserinin, halk arasında “şark çıbanı” olarak bilinen ve bir türü iç organları da etkileyen “leishmania” hastalığını tetiklediğini belirlediklerini bildirdi.
Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Kimya Metalürji Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Allahverdiyev, parazitleri “tatarcık (yakarca)” denilen sinek tarafından insana aktarılan şark çıbanı hastalığının, dünyanın ve Türkiye'nin önemli sağlık problemlerinden biri olduğunu söyledi.
Doğu, Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde etkili olan hastalığa yılda yaklaşık 500 binden fazla kişinin yakalandığını dile getiren Allahverdiyev, yüz ve uzuvlarda şark çıbanına yol açan hastalığın bir türünün, kemik iliği, karaciğer, dalak, lenf düğümleri ve diğer iç organları etkilediğini ve tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabileceğini kaydetti.
Şark çıbanı hastalığı ile ilgili olarak Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde başladıkları çalışmaları YTÜ Kimya-Metalürji Fakültesi'nde sürdürdüklerini anlatan Allahverdiyev, hücre kültür teknikleri laboratuvarında yürüttükleri başlıca çalışmalardan birinin “Meme kanseri ile şark çıbanı hastalığı arasında ilişkinin incelenmesi” olduğunu ifade etti.
Allahverdiyev, meme kanserine yakalanan kişilerde, şark çıbanı hastalığının gelişiminin hızlandığını tespit ettiklerini dile getirerek, şu bilgileri verdi:
“Meme kanseri hücrelerinin salgıladığı maddeleri inceledik. Bu maddeleri leishmania kültürüne aktardık. Çalışma sonuçlarımız gösteriyor ki meme kanseri ile leishmania hastalığı bir araya gelecek olursa kanser hücrelerinin salgıladığı maddeler, vücutta leishmania hastalığının hızlanmasına neden olabilir. Öyle ki hasta meme kanserinden değil, leishmania hastalığının aktifleşmesinden ölebilir.”
Prof. Dr. Adil M. Allahverdiyev bu konunun son derece önemli olduğunu vurgulayarak, “Meme kanseri tanısı konulan hastalar için doktorlar, leishmania hastalığı bulunup bulunmadığını da mutlaka araştırmalılar. Leishmania hastalığı da varsa bu, hastalığın daha da hızlı gelişmesine, hastanın leishmaniadan kaybedilmesine neden olabilir” diye konuştu.
AŞI VE YENİ İLAÇ GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI
Şark çıbanı hastalığına karşı yeni ilaç ve aşı geliştirilmesi için New York Üniversitesi ile işbirliği yaptıklarını Allahverdiyev, şunları kaydetti: “Eldeki ilaçlar oldukça pahalı, ayrıca bu ilaçlara karşı direnç gelişiyor. Türkiye bu ilaçları yurt dışından alıyor. Aşısı ise halen geliştirilememiştir. Burada bizim esas hedeflerimizden birisi, hastalığa karşı biyopolimere dayalı yeni aşıların geliştirilmesidir. Parazitler izole edilerek, yeni bir biyopolimere dayalı aşının geliştirilmesi için çalışmalarımız sürüyor.
Değişik hücre tipleri ile biyopolimerlerin etkileşimlerinin incelenmesi ve yeni kültür modellerinin geliştirilmesi, dünyada yeni bir yaklaşımdır. Bu hem Türkiye hem dünya açısından stratejik ve önemli bir çalışmadır. Şu anda elimizde üzerinde çalıştığımız maddeler var.”
