Sevdiğiniz meyvenin elma ya da armut olması önemli değil, önemli olan vücut tipinizin elma mı yoksa armut mu olduğunu bilmek.
Aksi takdirde hangi hastalığa daha kolay yakalanacağınızı ya da neyi yiyip, neyi yemeyeceğinizi bilemezsiniz
Bel ve kalça oranını göz önüne alarak şişmanlık ölçütünüzü belirleyebilirsiniz. Bel ve kalça oranı normalde 70 cm'den küçük olmalıdır. Kadın için 88 cm, erkek için 102 cm'den büyük olması ise şişmanlık göstergesidir. Şişmanlığı ikiye ayırdığımızda karşımıza iki tür vücut tipi çıkıyor. Bu vücut tiplerinden biri elma tipi denilen; yağların karında ve iç organlarda toplandığı şişmanlık. Böyle bir vücuda sahip olanların vücudunun üst yarısı şişmandır ve bu şişmanlığa erkek tipi şişmanlık da denilebilir. Diğer vücut tipi ise yağların basen bölgesinde biriktiği armut tipi şişmanlıktır. Bu vücut tipi daha çok kadınlarda görülen bir şişmanlık tipidir.
Elmaysan yağlarınla kalbin dertte
Aşırı kalorili beslenme sonucu göbek çevresinde yağ birikmesiyle ortaya çıkan elma tipi, en tehlikeli şişmanlıktır. Bu tip şişmanlarda kalp hastalığı, şeker hastalığı, kan yağlarında yükseklik daha sık görülür ve mutlaka tedavi edilmesi gerekir. Özellikle elma tipi şişmanlığı olan bireylerde insülin seviyelerinin de bakıldığı şeker yükleme testi yapıldığında, normal kilolu bireylere göre kan şekeri seviyelerinde fark olmasa da ensülin seviyelerinin belirgin olarak daha yüksek olduğu görülür. Vücudun yüksek insülin üretmek zorunda kalması zamanla pankreası yıpratır ve insülin üreten hücreler bu kapasitelerini yitirir. Bu da giderek artan kan şekeri seviyeleri, bozulmuş açlık şekeri, bozulmuş gizli şekerle birlikte tip 2 diyabet gelişimine neden olur. Uzmanların bu konuyla ilgili yaptığı araştırmalarda, özellikle karın içi yağ dokusu fazlalığının çeşitli metabolik bozukluklarla ve koroner kalp hastalığı gelişimi ile doğrudan ilişkisi de ortaya çıkmıştır.
Nasıl beslenmeli?
Et, balık, peynir gibi besinlerin az yağlı olmasına dikkat etmelisiniz. Kepekli ekmekten vazgeçmemelisiniz. Yemeklerinizde meyve ve sebzelere ağırlık vermeniz ileride kalp hastalığına yakalanma riskinizi azaltır. Tereyağı, krema, konserve gibi yiyeceklerden uzak durmalısınız. Hayvansal yağlar yerine zeytinyağını kullanmasınız Günde en az 8-10 bardak su içmelisiniz.
Egzersizler
Ayakta dururken yavaşça dizlerinizden eğilin ve çömelme pozisyonunda durun. Sonra ileri doğru uzanın ve dik bir şekilde ellerinizi yere koyun. Tüm vücudunuz gergin dursun. Bu hareketi 10 kez yapın.
Dik bir şekilde ayakta durun. Şekilde olduğu gibi sol kolunuzu dirsekten kıvırın. Sağ kolunuzu ise yere dik bir şekilde tutarak 180 derece sağa ve sola hareket ettirin. Bu hareketi 15 kez yapın.
Armutları selülit bozar
Kalçaların omuzlara oranla daha geniş olduğu bu vücut tipinde kilo alındığında ilk olarak basenler büyümeye başlar. Bunun sebebi ise östrojen hormonudur. Vücudunuzun bu bölgesindeki yağ dokuları diğer bölgelere oranla daha hassas durumdadır, dolayısıyla şişkinlik ve selülit riski diğer vücut tipine göre daha yüksektir. Böyle bir vücut tipine sahipseniz bol bol meyve ve sebze yemeli, tahıl ve baklagillere önem vermelisiniz. Hayvansal yağlardan uzak durmalı ve bol bol su içmeyi de ihmal etmemelisiniz.
Egzersizler
Yere sırtüstü yatın, topuklarınızı, bir tabureye dizlerinizle 45 derecelik açı teşkil edecek şekilde dayayın. Ayaklarınızı tabureye dayayıp, vücudunuz dizlerden göğüse kadar düz bir hat teşkil edinceye kadar gövdenizi yukarı kaldırın. Sonra ağır ağır başlama durumuna dönün. Bu hareketi 20 kez tekrarlayın.
Bacaklarınızı kalça hizasından daha ileriye doğru açın, dizleriniz de dışa dönük olsun. Sırtınızı dik tutarak yavaş yavaş oturun. Bacak kaslarınızın iyice gerildiğini hissedin. Ağır ağır başlama durumuna dönün. Bu hareketi 25 kez tekrarlayın.
Nasıl beslenmeli?
Yağsız et ve balık çeşitlerini yiyebilir, süt ve süt ürünlerinden light olanları tercih edebilirsiniz.
Konserve ve uzun süre bekletilen peynirleri yemeyin, çünkü bu tür besinler iyot açısından zengindir. İyot da, dokuların su tutmasına neden olur. Bu da yağ birikimine yol açar.
Canınız tatlı isteyince taze meyvelerle yetinmelisiniz. Kiraz türü taneli meyveler posalı besinler sınıfına girer ve uzun süre tok tutma özellikleri vardır.
Beyaz ekmek, makarna ve şekerli besinler, çoğu zaman vücut yağı olarak depo edildikleri için kepekli olanları tercih etmelisiniz.
Tuzu azaltmalı ve yemeğinize tat vermek için baharatları kullanmalısınız.
Yemeklerinizde katı yağı kullanmamalı ve mümkünse ızgara, haşlama, fırın, kağıtta ya da buharda pişirme yöntemlerini tercih etmelisiniz.
Bunları biliyor musunuz?
Obezite önlenebilir ölüm nedenleri arasında ikinci, tüm ölüm nedenleri arasında ise 7. sırada yer alıyor. Yapılan araştırmalar her yıl 300.000 kişinin obezite kaynaklı sorunlar nedeniyle öldüğünü ortaya çıkarıyor.
Obeziteye bağlı sağlık sorunları için yılda 100 milyar dolar harcanıyor. Bu değer toplam sağlık harcamalarının yüzde 8'i anlamına geliyor.
38 ülkede 150.000 kadın üzerinde yapılan bir araştırmada şişmanlık oranının Güney Asya ülkelerinde yüzde 0.1, Afrika'da yüzde 2.5, Latin Amerika'da yüzde 10, Orta Doğu'da yüzde 20 olduğu saptanmış.
Türk Erişkinlerinde Kalp Hastalığı ve Risk Faktörleri Sıklığı Taraması Çalışması'na göre Türkiye'de özellikle kadınların beli giderek kalınlaşıyor.
Obez kişilerde kalp hastalığı riski 4 kat yükselmiş durumda. Çünkü şişman kişilerde kan basıncı artıyor.
Vücut ağırlığının her yüzde 20 fazlalığında diyabet riski 2 kat yükseliyor. Solunum sistemi de alarm veriyor. Uyku esnasında solunum durması, safra taşı oluşumunu artıyor. Gut hastalığına eğilim fazlalaşıyor.
Çeşitli bilimsel araştırmalar obezite ile bazı kanser türleri arasında ilişki olduğunu gösteriyor. Obez erkeklerde kalın bağırsak ve prostat kanseri, kadınlarda ise rahim, göğüs ve safra kesesi kanseri riski 2-6 kat artıyor.
Vücut ağırlığında 10 kiloluk azalmayla bile, tüm ölümlerde yüzde 20, diyabetle ilişkili ölümlerde yüzde 30, şişmanlıkla ilgili kanserlerden ölümlerde yüzde 40 azalma oluyor. Kan basıncı olumlu etkileniyor, kolesterol yüzde 10 azalıyor.